Φλεγμονή στα ούλα: τι βοηθά πραγματικά στο σπίτι

Τα ούλα που ματώνουν στο βούρτσισμα σπάνια είναι κάτι που περνάει μόνο του. Είναι συνήθως το πρώτο ορατό σημάδι μιας φλεγμονής που ξεκινά από τη μικροβιακή πλάκα στο όριο ούλου και δοντιού. Η καλή είδηση είναι ότι στο αρχικό στάδιο η κατάσταση είναι αναστρέψιμη. Η λιγότερο καλή είναι ότι πολλά από τα σπιτικά γιατροσόφια που κυκλοφορούν ως λύση δεν έχουν τεκμηρίωση πίσω τους.

Τι ακριβώς συμβαίνει στα ούλα

Το Εθνικό Ινστιτούτο Οδοντιατρικής και Κρανιοπροσωπικής Έρευνας των ΗΠΑ (NIDCR) εξηγεί ότι η οδοντική πλάκα, αν δεν απομακρύνεται καθημερινά, σκληραίνει και σχηματίζει τρυγία. Τα βακτήρια της πλάκας και της τρυγίας πυροδοτούν τη φλεγμονή που βλάπτει τα ούλα και τους ιστούς που στηρίζουν το δόντι.

Το βρετανικό NHS περιγράφει τα τυπικά σημάδια με απλά λόγια: ούλα που ματώνουν όταν βουρτσίζετε, όταν χρησιμοποιείτε νήμα ή όταν τρώτε σκληρές τροφές, και ούλα πρησμένα, κόκκινα και ευαίσθητα. Αν αφεθεί, η εικόνα μπορεί να εξελιχθεί σε κακοσμία, υποχώρηση ούλων, χαλάρωση δοντιών και απόστημα.

Το μέγεθος του προβλήματος δεν είναι μικρό. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας υπολογίζει ότι οι σοβαρές περιοδοντικές νόσοι αφορούν πάνω από ένα δισεκατομμύριο περιστατικά παγκοσμίως και αναγνωρίζει ως κύριους παράγοντες κινδύνου την κακή στοματική υγιεινή και τη χρήση καπνού.

Τι βοηθά πραγματικά μέσα στο σπίτι

Οι οδηγίες των επίσημων φορέων είναι εντυπωσιακά απλές και συγκλίνουν μεταξύ τους:

• Βούρτσισμα τουλάχιστον δύο φορές την ημέρα με οδοντόκρεμα με φθόριο. Ο ΠΟΥ αναφέρει συγκέντρωση 1000 έως 1500 ppm.
• Καθαρισμός ανάμεσα στα δόντια κάθε μέρα, με νήμα ή με μεσοδόντια βουρτσάκια. Η οδοντόβουρτσα δεν φτάνει στις επιφάνειες όπου μαζεύεται η πλάκα.
• Μετά το βούρτσισμα φτύνετε, χωρίς να ξεπλένετε το στόμα με νερό. Το NHS επισημαίνει επίσης ότι το στοματικό διάλυμα δεν πρέπει να χρησιμοποιείται αμέσως μετά το βούρτσισμα.
• Διακοπή του καπνίσματος. Το NIDCR το χαρακτηρίζει τον σημαντικότερο παράγοντα κινδύνου για τη νόσο των ούλων.
• Τακτικοί έλεγχοι και επαγγελματικός καθαρισμός.

Το NIDCR είναι σαφές σε ένα σημείο που αξίζει να μείνει: η αρχική νόσος των ούλων, αυτή που οφείλεται σε συσσώρευση πλάκας, συχνά αναστρέφεται με καθημερινό βούρτσισμα και νήμα. Αυτή είναι η ουσία της αναζήτησης για φυσική αντιμετώπιση της φλεγμονής στα ούλα: δεν χρειάζεται κάποιο εξωτικό σκεύασμα, χρειάζεται συνέπεια στη μηχανική απομάκρυνση της πλάκας.

Τα σπιτικά που δεν στηρίζονται σε δεδομένα

Η πιο δημοφιλής πρακτική των τελευταίων ετών είναι το oil pulling, το ξέπλυμα του στόματος με λάδι. Η Αμερικανική Οδοντιατρική Ένωση (ADA) δηλώνει ότι δεν υπάρχουν αξιόπιστες επιστημονικές μελέτες που να δείχνουν ότι το oil pulling μειώνει την τερηδόνα, λευκαίνει τα δόντια ή βελτιώνει τη στοματική υγεία, και για τον λόγο αυτό δεν το συνιστά. Στη θέση του προτείνει ακριβώς τα τρία πράγματα που ήδη αναφέρθηκαν: βούρτσισμα δύο φορές την ημέρα για δύο λεπτά με φθοριούχο οδοντόκρεμα, καθημερινό νήμα και αποφυγή προϊόντων καπνού.

Ο κανόνας γενικεύεται. Όταν ένα σπιτικό μέτρο υπόσχεται να αντικαταστήσει τον καθαρισμό, καλό είναι να ζητάτε την πηγή του. Όταν απλώς συνοδεύει τη σωστή υγιεινή, το ρίσκο είναι μικρότερο, αλλά το όφελος προέρχεται από την υγιεινή και όχι από το σκεύασμα.

Παράγοντες που παίζουν ρόλο πέρα από τη βούρτσα

Το NIDCR καταγράφει και άλλους παράγοντες κινδύνου: διαβήτη, μεγαλύτερη ηλικία, γενετική προδιάθεση, στρες, ορμονικές μεταβολές, ορισμένα νοσήματα και εξασθενημένο ανοσοποιητικό. Δύο άνθρωποι με την ίδια στοματική υγιεινή μπορεί να έχουν διαφορετική εικόνα στα ούλα, και αυτό εξηγεί γιατί η αξιολόγηση γίνεται στην καρέκλα και όχι με βάση ένα άρθρο.

Στη διατροφή, ο ΠΟΥ συνιστά ισορροπημένο πρόγραμμα με χαμηλά πρόσθετα σάκχαρα και περιορισμό του αλκοόλ, ως μέρος της πρόληψης για το σύνολο των νοσημάτων του στόματος.

Πότε η φροντίδα στο σπίτι δεν αρκεί

Το NHS ορίζει πότε χρειάζεται ραντεβού: όταν τα ούλα ματώνουν στο βούρτσισμα ή στο φαγητό, όταν είναι πρησμένα ή πονάνε, όταν υπάρχει επίμονη κακοσμία. Επείγον θεωρείται το περιστατικό με έντονα πρησμένα ούλα, δόντια που χαλαρώνουν ή πέφτουν και έλκη στο στόμα.

Μόλις έχει σχηματιστεί τρυγία, καμία τεχνική στο σπίτι δεν τη βγάζει. Χρειάζεται επαγγελματικός καθαρισμός και, σε πιο προχωρημένες περιπτώσεις, αποτρύγωση και ριζική απόξεση, όπως αναφέρει το NIDCR. Αν τα συμπτώματα επιμένουν παρά τη σωστή υγιεινή, η εκτίμηση από οδοντίατρο δείχνει αν πρόκειται για απλή φλεγμονή στα ούλα ή για κάτι που έχει ήδη προχωρήσει στους ιστούς στήριξης.

Το συμπέρασμα

Η φυσική οδός για υγιή ούλα υπάρχει, αλλά δεν είναι ένα μυστικό συστατικό. Είναι η καθημερινή, σωστά εκτελεσμένη απομάκρυνση της πλάκας, ο μεσοδόντιος καθαρισμός, η αποχή από τον καπνό και ο έγκαιρος έλεγχος πριν η αναστρέψιμη φλεγμονή γίνει μόνιμη απώλεια ιστού.

Πηγές

• NHS, Gum disease. https://www.nhs.uk/conditions/gum-disease/
• National Institute of Dental and Craniofacial Research, Periodontal (Gum) Disease. https://www.nidcr.nih.gov/health-info/gum-disease
• World Health Organization, Oral health. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/oral-health
• American Dental Association, MouthHealthy, Oil Pulling. https://www.mouthhealthy.org/all-topics-a-z/oil-pulling

Σχετικοί οδηγοί

Red light therapy: τι δείχνει η έρευνα και πού σταματάΗ red light therapy έχει περάσει από τα δερματολογικά ιατρεία και τα κέντρα αποκατάστασης στα social...Ανατομική ή ανάστροφη αρθροπλαστική ώμου: τι κρίνει την επιλογήΌταν ο πόνος στον ώμο δεν αφήνει κάποιον να κοιμηθεί ή να σηκώσει το χέρι για...Bypass ή stent: πώς αποφασίζεται η θεραπεία στη στεφανιαία νόσοΌταν μια στεφανιογραφία δείχνει στενώσεις στις αρτηρίες της καρδιάς, η ερώτηση που κάνουν σχεδόν όλοι οι...