Κλείδωμα στο γόνατο: πότε δείχνει ρήξη μηνίσκου

Το γόνατο που «κολλάει» ξαφνικά και δεν ισιώνει είναι από τις πιο ανησυχητικές εμπειρίες μετά από μια στροφή στο γήπεδο ή ακόμα και μετά από ένα απότομο σήκωμα από την καρέκλα. Οι περισσότεροι το περιγράφουν ως «κλείδωμα» και σε αρκετές περιπτώσεις πίσω του βρίσκεται ο μηνίσκος. Δεν είναι όμως κάθε δυσκαμψία κλείδωμα, και η διάκριση έχει σημασία για το τι θα γίνει στη συνέχεια.

Τι είναι ο μηνίσκος και πώς τραυματίζεται

Σε κάθε γόνατο υπάρχουν δύο μηνίσκοι, δύο ελαστικά κομμάτια χόνδρου σε σχήμα C που λειτουργούν σαν αμορτισέρ ανάμεσα στον μηρό και την κνήμη, όπως τους περιγράφει η Mayo Clinic. Η Αμερικανική Ακαδημία Ορθοπαιδικών Χειρουργών (AAOS) προσθέτει ότι βοηθούν στη μεταφορά του βάρους από το ένα οστό στο άλλο και παίζουν σημαντικό ρόλο στη σταθερότητα του γονάτου.

Η ρήξη μπορεί να προκληθεί από οξύ τραυματισμό ή από εκφυλιστικές αλλαγές που συσσωρεύονται με τα χρόνια. Στους νεότερους συνήθως φταίει μια απότομη στροφή ή ένα ξαφνικό σταμάτημα στον αθλητισμό. Η Mayo Clinic σημειώνει ότι ακόμα και το γονάτισμα, το βαθύ κάθισμα ή το σήκωμα βάρους μπορεί να οδηγήσει σε ρήξη, ενώ στους μεγαλύτερους ο φθαρμένος ιστός μπορεί να σκιστεί με ελάχιστο ή καθόλου τραυματισμό. Κατά την AAOS, σε έναν μηνίσκο που έχει φθαρεί με την ηλικία αρκεί μερικές φορές μια άβολη στροφή την ώρα που σηκώνεστε από μια καρέκλα.

Τι σημαίνει «κλείδωμα» του γονάτου

Η Mayo Clinic περιγράφει δύο εκδοχές του ίδιου προβλήματος: την αίσθηση ότι κάτι μπλοκάρει την κίνηση του γονάτου, με δυσκολία να τεντώσει πλήρως, και την αίσθηση ότι το γόνατο έχει κλειδώσει στη θέση του τη στιγμή που προσπαθείτε να το κινήσετε. Η AAOS κατατάσσει το «πιάσιμο» ή το κλείδωμα του γονάτου στα πιο συχνά συμπτώματα της ρήξης μηνίσκου.

Οι ρήξεις διακρίνονται από το σχήμα τους και από το σημείο του μηνίσκου όπου συμβαίνουν. Ως συχνούς τύπους η AAOS αναφέρει τη ρήξη τύπου «λαβής κάδου», τη ρήξη σε σχήμα κρημνού (flap) και την ακτινωτή ρήξη, ενώ επισημαίνει ότι οι αθλητικές κακώσεις του μηνίσκου συνοδεύονται συχνά από ρήξη του πρόσθιου χιαστού συνδέσμου. Ένας αναλυτικός ορθοπαιδικός οδηγός για τη ρήξη μηνίσκου εξηγεί πώς η αιτία, η θέση και το σχήμα της βλάβης επηρεάζουν την αντιμετώπιση.

Τα σημάδια που συνήθως συνοδεύουν τη ρήξη

Το κλείδωμα σπάνια εμφανίζεται μόνο του. Η Mayo Clinic και η AAOS συγκλίνουν στα εξής:

• αίσθηση ή ήχος «σπασίματος» τη στιγμή του τραυματισμού
• πρήξιμο ή δυσκαμψία
• πόνος, κυρίως όταν στρίβετε το γόνατο
• δυσκολία να τεντώσει πλήρως το πόδι
• αίσθηση ότι το γόνατο «φεύγει» ή δεν σας κρατά

Ένα στοιχείο που μπερδεύει πολλούς είναι ο χρόνος. Σύμφωνα με τη Mayo Clinic, ο πόνος και το πρήξιμο μπορεί να αργήσουν 24 ώρες ή και περισσότερο, ειδικά αν η ρήξη είναι μικρή. Η AAOS σημειώνει ότι οι περισσότεροι μπορούν ακόμα να περπατήσουν και πολλοί αθλητές συνεχίζουν να παίζουν, όμως μέσα σε 2 έως 3 ημέρες το γόνατο γίνεται σταδιακά πιο δύσκαμπτο και πρησμένο. Αυτή η δυσκαμψία δεν είναι το ίδιο με το κλείδωμα: στο κλείδωμα η κίνηση σταματά σαν να υπάρχει εμπόδιο μέσα στην άρθρωση.

Πότε πρέπει να δείτε γιατρό

Η Mayo Clinic συστήνει επικοινωνία με γιατρό όταν το γόνατο πονά ή είναι πρησμένο, ή όταν δεν μπορείτε να το κινήσετε όπως συνήθως. Η Cleveland Clinic γίνεται πιο συγκεκριμένη: χρειάζεται εκτίμηση όταν δεν μπορείτε να λυγίσετε ή να τεντώσετε πλήρως το πόδι χωρίς πόνο, όταν το πρήξιμο δεν υποχωρεί μετά από λίγες ημέρες ξεκούρασης, πάγου και αντιφλεγμονωδών, και όταν νιώθετε ότι το γόνατο κλειδώνει ή υποχωρεί κάτω από το βάρος σας.

Το κλείδωμα έχει βαρύτητα και για την επιλογή θεραπείας. Η AAOS αναφέρει ότι πολλές ρήξεις δεν χρειάζονται άμεσα χειρουργείο και μπορούν να αντιμετωπιστούν συντηρητικά, εφόσον τα συμπτώματα δεν επιμένουν και δεν υπάρχει κλείδωμα ή πρήξιμο. Η Mayo Clinic σημειώνει επίσης ότι η ρήξη μηνίσκου μπορεί να αυξήσει την πιθανότητα οστεοαρθρίτιδας στο γόνατο που τραυματίστηκε.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Η εξέταση ξεκινά από το ιστορικό και την ψηλάφηση. Κατά την AAOS, ο γιατρός αναζητά ευαισθησία στη γραμμή της άρθρωσης, εκεί όπου βρίσκεται ο μηνίσκος, και κάνει το τεστ McMurray: λυγίζει, τεντώνει και στρίβει το γόνατο ώστε να φορτίσει τον μηνίσκο. Αν υπάρχει ρήξη, η κίνηση μπορεί να προκαλέσει πόνο, «κλικ» ή την αίσθηση ότι κάτι μετακινείται μέσα στην άρθρωση.

Η απλή ακτινογραφία δεν δείχνει τον μηνίσκο, χρησιμοποιείται όμως για να αποκλειστούν άλλες αιτίες πόνου, όπως η οστεοαρθρίτιδα. Η μαγνητική τομογραφία είναι η προτιμώμενη εξέταση για τις ρήξεις από τραυματισμό, λόγω της υψηλής ακρίβειάς της. Όταν δεν είναι διαθέσιμη ή δεν μπορεί να γίνει, η AAOS αναφέρει ως εναλλακτικές την αξονική αρθρογραφία και το υπερηχογράφημα.

Τι επιλογές θεραπείας υπάρχουν

Η θεραπεία εξαρτάται από την ηλικία, τα συμπτώματα και το επίπεδο δραστηριότητας, αλλά και από τον τύπο, το μέγεθος και τη θέση της ρήξης. Η AAOS εξηγεί ότι το εξωτερικό τρίτο του μηνίσκου έχει πλούσια αιμάτωση, οπότε μια ρήξη εκεί μπορεί να επουλωθεί μόνη της ή να συρραφεί. Τα εσωτερικά δύο τρίτα δεν αιματώνονται επαρκώς και οι ρήξεις σε αυτή τη ζώνη δεν επουλώνονται.

Η συντηρητική αντιμετώπιση περιλαμβάνει ξεκούραση, πάγο, ελαστική περίδεση, ανύψωση του ποδιού και αντιφλεγμονώδη, πάντα σε συνεννόηση με τον γιατρό. Αν τα συμπτώματα επιμένουν, προτείνεται αρθροσκόπηση, κατά την οποία ο χειρουργός είτε αφαιρεί το κατεστραμμένο τμήμα του μηνίσκου (μερική μηνισκεκτομή) είτε το συρράπτει. Σύμφωνα με την AAOS, η αποκατάσταση μετά από συρραφή διαρκεί περίπου 3 έως 6 μήνες, ενώ μετά από μερική μηνισκεκτομή περίπου 3 έως 6 εβδομάδες.

Το συμπέρασμα

Ένα γόνατο που δεν ισιώνει μετά από στροφή ή που «πιάνει» σε συγκεκριμένο σημείο της κίνησης δεν είναι κάτι που αξίζει να περιμένετε να περάσει μόνο του. Το κλείδωμα είναι από τα σημάδια που αλλάζουν την προσέγγιση, γι’ αυτό η κλινική εξέταση και η απεικόνιση δείχνουν αν πρόκειται για ρήξη μηνίσκου και ποια αντιμετώπιση ταιριάζει. Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την ιατρική εξέταση.

Πηγές

• American Academy of Orthopaedic Surgeons (OrthoInfo), Meniscus Tears. https://www.orthoinfo.org/diseases–conditions/meniscus-tears/
• Mayo Clinic, Torn meniscus: Symptoms and causes. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/torn-meniscus/symptoms-causes/syc-20354818
• Cleveland Clinic, Torn Meniscus: Causes, Symptoms, Treatment and Prevention. https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/17219-torn-meniscus

Σχετικοί οδηγοί

Red light therapy: τι δείχνει η έρευνα και πού σταματάΗ red light therapy έχει περάσει από τα δερματολογικά ιατρεία και τα κέντρα αποκατάστασης στα social...Ανατομική ή ανάστροφη αρθροπλαστική ώμου: τι κρίνει την επιλογήΌταν ο πόνος στον ώμο δεν αφήνει κάποιον να κοιμηθεί ή να σηκώσει το χέρι για...Bypass ή stent: πώς αποφασίζεται η θεραπεία στη στεφανιαία νόσοΌταν μια στεφανιογραφία δείχνει στενώσεις στις αρτηρίες της καρδιάς, η ερώτηση που κάνουν σχεδόν όλοι οι...